İnsan vücudundaki günlük faaliyetlerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi için minerallerin besinlerle birlikte yeterli miktarda vücuda girişinin sağlanması gerekir. Bu minerallerden önemli bir tanesi olan çinko; oransal olarak kırmızı ve beyaz et, deniz ürünleri ve tahıllarda bulunur. Vücudumuzun bu minerale olan ihtiyacı çok fazla miktarlarda olmamasına rağmen, vücudunda çinko eksikliği olan çok sayıda insan bulunmaktadır.
Çinkonun Vücudumuzdaki Görevi
Çinko, vücutta hücre bölünmesinde görev alır ve
bağışıklık sisteminin ihtiyacı olan bir mineral türüdür. Hücre fonksiyonlarını
destekleyerek, 100'den fazla enzimin çalışması için enzimin yanında kofaktör
olarak görev yapar.
Bunun yanı sıra;
- Bağışıklık sisteminin çalışma sisteminin korunması
- Koku ve tat alma duyularının sağlığı
- Saç ve tırnakların sağlıklı olması
- Yaraların hızlı iyileşmesinin sağlanması
- Cinsel fonksiyonların sağlığı ve üremenin gerçekleşmesi
- Büyüme ve gelişmeye olan etkisi nedeniyle bebek ve çocukların gelişimi ve hamilelerin beslenmesi için önemli bir mineraldir.
Çinko Eksikliği Neden Olur?
Yetişkin bir insanda günlük çinko ihtiyacı yaklaşık olarak 15 mg'dır. Çinko eksikliği, sağlıksız veya dengesiz beslenme nedeniyle vücuda yeterli miktarda çinko alınamamasından kaynaklanabilir. Ayrıca, akut veya kronik herhangi bir hastalığın sonucunda da gelişebilir. Bu eksiklik durumunda vücudun gerçekleştirmek için çinkoya ihtiyaç duyduğu faaliyetlerinde aksaklıklar oluşur ve çeşitli belirtiler ortaya çıkar.
Çinko Eksikliğinin Belirtileri
Çinko eksikliği, eksikliğin başladığı dönemin başlarında kişiyi rahatsız edecek belirgin herhangi bir etkiye neden olmayabilir. Eksikliğin uzun süre devam etmesi durumunda çinko eksikliğinin vücuttaki etkileri kendini göstermeye başlar.
Çinko eksikliğinin yaygın belirtileri şunlardır:
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
- Yaraların geç iyileşmesi ve vücutta açık yaralar oluşması
- İştahsızlık
- Halsizlik ve uyuklama
- Tat ve koku alma duyularında zayıflama
- Uzun süreli ishal
- Büyüme ve gelişmede geri kalma
- Bağışıklık sisteminin zayıf düşmesi
- Cinsel olgunlaşmada gecikme
- Saç dökülmesi
- Hamilelerde bebeğin büyüme ve gelişmesindeki gerilikler.
Ayrıca, cinsel fonksiyonlar üzerinde de etkili olan çinkonun eksikliği halinde gebelik planlayan çiftlerde gebe kalma zorlaşabilir, erkeklerde iktidarsızlık ve kadınlarda yumurtlama bozuklukları görülebilir.
Çinkonun En Çok Bulunduğu Besinler
- Tam tahıllar
- Kırmızı ve beyaz et
- Yumurta
- Deniz ürünleri
- Karaciğer
- Zenginleştirilmiş tahıllar
Çinkonun Eksikliğinde Ortaya Çıkan Sağlık Problemleri
Bu besinlerin dengeli olarak dağıtıldığı bir beslenme programı önerilebilir. Ağır ve kronik hale gelmiş çinko eksikliği tedavi edilmezse yaşamı tehdit edici olabilir. Bu durumdaki hastalarda;
- Sık enfeksiyon
- Hipogonadizm (cinsiyet hormonlarının yetersizliği)
- Kilo kaybı
- Duygusal bozukluklar
- Dermatit (cilt yanması, ciltte döküntü)
- Alopesi (saç dökülmesi)
- Tat duyusunda bozulma
- Gece körlüğü
- İştah kaybı
- Yara iyileşmesinde gecikme
- Kandaki amonyum değerlerinde yükseklik gözlenir.
“Sayfada yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”